اصولا كلمات محيى الدين در اين باب مضطرب است و اين مسئله را روى اصول تحرير و تأليف ، منظم ننوشته است . دليل بر اينكه على خاتم ولايت محمديه است ، غير از آنچه كه در مباحث قبل ذكر شد ، از قرائن ذيل است . حضرت رسالت پناه فرموده است : « على منى و انا منه . هو ولى كل مؤمن . لكل نبى وصى و وارث و ان عليا وصيى و وارثى . انا اقاتل على تنزيل القرآن و على يقاتل على تأويل القرآن » . حضرت ختمى به ابو بكر فرمود : « يا ابا بكر كفى و كف علي في العدل سواء » ، نيز فرموده است : « انا مدينة العلم و على بابها ، من اراد العلم فليأت الباب » . و نيز وارد شده است : « 1 » « انا دار الحكمة و على بابها » . از آن حضرت روايت كرده‌اند : « لكل نبى وصى و وارث ، و ان وصيى على بن ابى طالب » . مراد از ارث در اينجا ، علم و معرفت است . دليل بر اينكه على ، اقرب از جميع صحابه برسول اللّه بوده است ، و اقرب به حضرت ختمى و نزديكترين خلايق به حق است ؛ موضوعى است كه احمد بن حنبل از جمع بين صحاح سته نقل كرده است : حضرت رسول سورهء برائت را براى اهل مكه توسط ابو بكر فرستاد ، بعد از آنكه ابو بكر مسافتى را پيمود ، پيغمبر على را مأمور كرد كه سوره را گرفته و خود به مردم مكه اعلام نمايد ، ابو بكر با حالت اضطراب به مدينه مراجعت كرد ، از حضرت ختمى سؤال كرد : « يا رسول اللّه انزل في شىء » حضرت فرمود « لا ، و لكن جبرئيل جاءنى و قال لا يؤدى عنك الا انت أو رجل منك » . مقصود از « رجل منك » ، على عليه السلام بوده است كه قرب معنوى با حضرت رسول داشته است « 2 » .

--> خاتم ولايت مطلقه بايد مخصوص بتوحيد ذاتى و مظهر تجلى ذاتى باشد . ( 1 ) . روايت « انا مدينة العلم و على بابها » را جماعتى از جمله ترمذى در صحيح خود و روايت « انا دار الحكمة » را بغوى در صحاح نقل نموده است . رجوع شود به جلد دوم « دلائل الصدق » دانشمند محقق ، شيخ محمد حسن مظفر ، چاپ نجف ، مطبعهء حيدرى 1372 ، ه ق ، ص 333 . ( 2 ) . اين روايت معتبر ، يكى از موضوعاتى است كه عامه را در مخمصه انداخته و دچار هفوات نموده است . كسى كه در واقع صلاحيت اعلان آيه‌اى را ندارد ، چگونه خود را صالح از براى خلافت مىداند . و اين قضيه را حق از براى عدم صلاحيت او تحقق داده است ، تا حجت تمام شود و معلوم گردد كسى كه صلاحيت ابلاغ سوره‌اى را ندارد ، بطريق اولى صلاحيت خلافت كليه را ندارد .